میتوکندری‌ها فقط وظیفه تولید انرژی را بر عهده ندارند؛ بلکه می‌توانند به سلول‌های ایمنی کمک کنند تا باکتری‌های مهاجم را شناسایی و به دام بیندازند.
پژوهشگران دریافتند که نوتروفیل‌ها، که یکی از نخستین نیروهای سیستم ایمنی در مقابله با عفونت هستند، هنگام عفونت‌های باکتریایی از میتوکندری‌های خود به‌عنوان حسگر استفاده می‌کنند.
نوتروفیل‌ها معمولاً باکتری‌ها را درون محفظه‌هایی به نام فاگوزوم می‌بلعند.
برخی باکتری‌ها، از جمله استافیلوکوکوس اورئوس (Staphylococcus aureus)، می‌توانند در این محفظه‌های نامساعد زنده بمانند و همچنان در جریان سوخت‌وساز خود ماده‌ای به نام لاکتات تولید کنند.
پژوهشگران دریافتند که این لاکتاتِ تولیدشده توسط باکتری می‌تواند مانند یک سیگنال خطر عمل کند.
میتوکندری‌ها به نزدیکی فاگوزوم حاوی باکتری حرکت می‌کنند، لاکتات را جذب کرده و آن را به پیرووات تبدیل می‌کنند.
این فرایند باعث افزایش گونه‌های فعال اکسیژن میتوکندریایی (Reactive Oxygen Species یا ROS) می‌شود و در ادامه به فعال شدن فرایندی به نام NETosis کمک می‌کند.
در جریان NETosis، نوتروفیل‌ها شبکه‌هایی چسبناک از DNA و پروتئین‌های ضد میکروبی را آزاد می‌کنند که به آن‌ها تله‌های خارج‌سلولی نوتروفیل‌ها (NETs) گفته می‌شود.
این ساختارها می‌توانند باکتری‌ها را به دام بیندازند و به جلوگیری از گسترش آن‌ها کمک کنند.
هنگامی که پژوهشگران توانایی میتوکندری‌ها برای شناسایی و پردازش لاکتات باکتریایی را مختل کردند، نوتروفیل‌ها NETهای کمتری تولید کردند و پاسخ ضدباکتریایی آن‌ها ضعیف‌تر شد.
پژوهشگران همچنین مشاهده کردند که پاسخ‌های وابسته به لاکتات در برابر چندین گونه مختلف باکتریایی نیز اتفاق می‌افتد؛ موضوعی که نشان می‌دهد این مکانیسم ممکن است بخشی گسترده‌تر از سیستم دفاعی بدن در برابر باکتری‌ها باشد.
این مطالعه همچنین ممکن است به توضیح این موضوع کمک کند که چرا افراد مبتلا به لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE) می‌توانند نسبت به عفونت‌های باکتریایی آسیب‌پذیرتر باشند.
نوتروفیل‌های افراد مبتلا به لوپوس، توانایی ضعیف‌تری در شناسایی لاکتات باکتریایی داشتند و در فعال کردن این نوع محافظتی از NETosis نیز عملکرد ضعیف‌تری نشان دادند.
Wise et al., “Mitochondria sense bacterial lactate and drive release of neutrophil extracellular traps”, Cell Host & Microbe (2025)
#میتوکندری‌ها #سلامت #بیماری_التهابی #پزشکی
