طرح کالابرگ الکترونیک که با هدف تقویت قدرت خرید دهکهای پایین و تثبیت قیمت کالاهای اساسی اجرا شد، نتوانسته به اهداف خود برسد. افزایش مداوم قیمتها، ضعف در کنترل بازار، نبود قراردادهای پایدار با تولیدکنندگان و محدود بودن شبکه فروش باعث شده این سیاست تأثیر چندانی بر بهبود معیشت خانوارهای کمدرآمد نداشته باشد. مبلغ یارانه (۳۵۰ تا ۵۰۰ هزار تومان) با افزایش چندمیلیونی هزینههای زندگی همخوانی ندارد و اختلاف میان قیمت مصوب و واقعی، کارایی آن را از بین برده است.
از سوی دیگر، حذف حدود ۶ میلیون نفر از یارانهبگیران به دلیل خطا در شناسایی دهکهای درآمدی، موجب محرومیت گروههایی با درآمدهای پایین و غیرثابت شده است. این خطا باعث افزایش فشار معیشتی، کاهش قدرت خرید، افزایش نابرابری و حتی خطر گسترش فقر در جامعه شده است.
در مناطق محروم و روستایی، محدودیت دسترسی به فروشگاههای کالابرگ و حذف یارانهها میتواند پیامدهایی چون مهاجرت، ترک تحصیل و سوءتغذیه به همراه داشته باشد.
در نهایت، با توجه به کسری بودجه دولت و احتمال تعلیق اجرای طرح در ماههای پایانی سال، نگرانیهایی درباره پایداری و اثربخشی این سیاست وجود دارد. نویسنده تأکید میکند که اصلاح شاخصهای شناسایی دهکها، گسترش زیرساختها، کنترل قیمتی مؤثر و ایجاد سازوکار اعتراضپذیر برای مشمولان، پیششرط موفقیت این برنامه رفاهی است.
مرحله پنجم طرح کالابرگ الکترونیکی قرار است از آبانماه ۱۴۰۴ با سازوکار جدیدی آغاز شود. طبق اعلام محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، موضوع اجرای قانون هدفمندی یارانهها و کالابرگ الکترونیکی در جلسه اخیر سران قوا بررسی شده و دولت تصمیم دارد از ماه آینده، شیوه تازهای را برای پرداخت یارانههای کالایی به اجرا بگذارد.
قالیباف تأکید کرد که «نوبت مهرماه مطابق روال گذشته و به صورت نقدی واریز خواهد شد، اما از آبان، اجرای کالابرگ بهصورت رسمی و ترکیبی از پرداخت نقدی و ارائه کالای اساسی آغاز میشود».
